Gürcüstanda gözlənilən seçkilər və vizasız Avropa yolunun taleyi

“Politico” yazır ki, Avropa İttifaqı (Aİ) Gürcüstan vətəndaşlarına bu assosiasiyaya üzv olan ölkələrdə sərbəst hərəkət etmək imkanı verən sazişləri ləğv etməyə hazırdır. Nəşrin qeyd etdiyi kimi, bu, Brüssellə bir vaxtlar ən perspektivli namizəd ölkə arasında münasibətlərin pozulmasının mühüm hissəsi olacaq.

Avropa Komissiyasının xarici siyasət xidmətinin spikeri Peter Stano təsdiqləyib ki, Aİ Gürcüstandakı anti-demokratik hadisələrə reaksiya olaraq bütün variantları nəzərdən keçirir: “Avropa İttifaqı Gürcüstandakı hadisələri diqqətlə izləyir və buna uyğun cavab verməyə hazırdır. İyun ayında Xarici Əlaqələr Şurasının iclasında üzv ölkələrin iştirakı ilə Gürcüstandakı mövcud vəziyyətlə bağlı ətraflı müzakirə aparılıb. Viza liberallaşdırılmasının potensial müvəqqəti dayandırılması da daxil olmaqla, bütün variantlar masadadır”.

“Qiymətləndirmə Şengen zonasının daxili təhlükəsizliyinə təhdid yarada biləcək hadisələrin baş verməsi, həmçinin Gürcüstanda demokratiyanın daha da geriyə doğru getməsi halında aparılacaq. Avropa İttifaqı - Gürcüstan vizasının liberallaşdırılması dialoqu və fəaliyyət planı Gürcüstandan müəyyən meyarlara cavab verməyi, o cümlədən fundamental hüquqların müdafiəsini təmin etməyi və ayrı-seçkiliyin qarşısını almağı tələb edirdi. Avropa Komissiyası hər il bu meyarların icrasını nəzərdən keçirir. Fundamental hüquqlara hörmət də üzvlük prosesinin əsas prinsipidir və növbəti genişlənmə hesabatında qiymətləndiriləcək”, - deyə Stano bildirib.

Aİ-də hakim “Gürcü Arzusu” partiyasının nümayəndələrinə qarşı şəxsi sanksiyaların tətbiqi Macarıstan tərəfindən daim bloklanır. Bununla belə, “JAMnews” yazır ki, vizasız rejimin dayandırılması Aİ-yə üzv dövlətlər arasında tam konsensus tələb etməyən qərardır ki, 15 ölkənin razılığı kifayətdir.

Gürcüstanın hakim partiyası iddia edir ki, o, Avropa kursunu dəyişməyib və onun bütün son hərəkətləri suverenliyin qorunmasına, gürcü xalqının ənənəvi dəyərlərinin qorunmasına və sülhün qorunmasına yönəlib. Qərb tərəfdaşları, Gürcüstan hakimiyyətinin fikrincə, “qlobal müharibə tərəfi” və “oliqarxik təsir”in təsiri altındadır və buna görə də Gürcüstandakı vəziyyəti düzgün qiymətləndirmir.

Bu yaxınlarda Rustavidə seçkiqabağı mitinqdə “Gürcü Arzusu”nun yaradıcısı Bidzina İvanişvili əsas mesajları və seçki vədlərini təkrarladı. Bura xarici güclərin ölkənin daxili işlərinə qarışmasının və Gürcüstanı müharibəyə “sürükləməsinin” qarşısının alınması, keçmiş hakimiyyətə istinad edən “müharibə cinayətkarlarının” sərt cəzalandırılması, konstitusiyaya zidd elan edilməsi və əsas müxalifət partiyalarının fəaliyyətinin qadağan edilməsi, habelə konstitusiya prinsiplərinin gücləndirilməsi daxildir.

Müxalifət oktyabr seçkilərinin “Gürcü Arzusu” tərəfindən saxtalaşdırıla biləcəyini deyir. Hakim partiya cavab verir ki, bu cür bəyanatlar səsvermənin nəticələrinə etiraz olaraq “Maydan təşkil etmək” məqsədi daşıyan “inqilab planının” bir hissəsidir.

Görəsən, bu, seçki gününə bir neçə gün qalmış - oktyabrın 26-da baş verərsə, Aİ-nin vizasız rejimi dayandırmaq qərarını Gürcüstan cəmiyyəti necə qəbul edəcək? Axı vizasız gediş-gəliş Gürcüstanın Avropaya inteqrasiya yolunda, bəlkə də, əsas nailiyyəti hesab olunur - on minlərlə gürcü bu rejimdən istifadə edərək, özlərinə münasib olan istənilən vaxt, heç bir viza gözləmədən, Avropanın istənilən ölkəsinə sərbəst səfər edib. Onda keçmişə belə kəskin qayıdış hakim partiyanın gedişatından kəskin narazılığa səbəb olmayacaqmı? Yəni, “Gürcü Arzusu” qarşıdan gələn seçkilərdə uduzmaq, bu səbəbdən ölkədə hakimiyyəti itirmək riski daşımırmı?

AYNA-nın suallarını tanınmış gürcüstanlı ekspertlər cavablandırıblar.

Diplomat və siyasi şərhçi Mamuka Qamkrelidze:

“Mən Avropa İttifaqı ilə viza liberallaşdırılmasının dayandırılması ilə bağlı qərarın seçkilərdən əvvəl veriləcəyini düşünmürəm. Çünki bu, Gürcüstan xalqınıa qabaqlayıcı cəza aktı olardı. Amma gürcülərin əksəriyyəti yenidən “Gürcü Arzusu”na səs verərsə, o zaman Avropa İttifaqı, heç bir şübhəsiz, ölkəmizin əhalisi üçün belə ağır qərar verə bilər.

Mən inanmıram ki, gürcü seçicilərini kənardan motivasiya etmək üçün hər hansı əlavə tədbirlərə ehtiyac var. Xalq yaxşı məlumatlıdır və gələcək seçkilər faktiki olaraq Gürcüstanın xarici siyasət kursunu seçmək üçün referenduma çevrilir.

Təbii ki, rüşvətxorluq, seçicilərə fiziki və mənəvi təzyiq faktları olacaq. Elektron seçkilərə baxmayaraq, saxtalaşdırma tamamilə mümkündür. Bununla belə, hər şey cəmiyyətin əlindədir. Xalqın müdrikliyinə ümid edirəm. O, özünə ən yaxın və üzvi olan yolu seçəcək”.

Gürcüstan prezidentinin xarici siyasət üzrə keçmiş müşaviri, analitik Tengiz Pxaladze:

“Avropaya inteqrasiyanın Gürcüstanın əldə etdiyi digər üstünlüklər kimi, vizasız rejim də ölkənin uzun illər ərzində nümayiş etdirdiyi tərəqqinin nəticəsidir. Müvafiq olaraq, demokratik islahatlar sahəsində geriləmə nəzərə alınarsa, bütün bu nailiyyətlərin risk altında olması təbiidir.

Lakin bu gün bu barədə danışmaq tezdir, çünki biz Gürcüstan demokratiyası üçün çox ciddi sınaq olan seçkilər ərəfəsindəyik. Müvafiq olaraq, Gürcüstanın bu imtahanda necə çıxış etməsi əsasında qərarlar veriləcək. Bu, demokratiyanın inkişafı istiqamətində bir addım olacaq və ya əksinə.

Biri deyə bilər ki, hər şey bundan asılıdır. Təkcə Avropa İttifaqı ilə vizasız rejim deyil, həm də Gürcüstanın malik olduğu Avropa İttifaqına üzvlük üçün namizəd ölkə statusu ilə bağlı daha çox şey var. Ona görə də görəcəyik.

Milli maraqların və suverenliyin qorunmasına gəlincə, Avropa İttifaqı təhlükəsizliyin təmin edilməsində və milli maraqlarının həyata keçirilməsində Gürcüstanın həmişə yanında olub və bu günə qədər də qalır. Avropa İttifaqı, ABŞ və digər Qərb tərəfdaşları tərəfindən Gürcüstana göstərilən yardım əvəzsizdir.

Amma yenə də bütün bunların əsasında gürcü xalqının demokratik ölkə qurmaq iradəsi durur. Ona görə də bu maraqların Qərb tərəfdaşlarımızdan hansı dəstəyi alacağından çox şey asılıdır. Həm də demokratiyaya doğru irəliləyişin nə dərəcədə nümayiş olunacağı ilə bağlı.

Onu da əlavə edəcəyəm ki, bizim tərəfdaşlarımızdan heç biri - istər ABŞ, istərsə də Avropa İttifaqı - Gürcüstanı nə müharibəyə, nə də hər hansı münaqişəyə sürükləyir. Əksinə, onların bütün hərəkətləri mövcud problemlərin həllinə və Gürcüstan ərazilərinin işğaldan azad edilməsinə yönəlib.

Qərbin qərarlarına gəlincə, onlar seçkilərdən sonra veriləcək. İndi hər şey Gürcüstanın özünün onlara hansı nəticələr göstərəcəyindən asılıdır”.(Ayna)